اسپلیت شافت 3/10T با کد محصول AT23-1218A یک مجموعه تقسیم توان در خط انتقال قدرت خودرو است که برای هدایت بخشی از نیروی مکانیکی گیربکس به پمپ یا تجهیز جانبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول با برند اصلی معرفی شده و دارای پوسته آلمینیومی و اجزای انتقال قدرت فولادی است.

تفاوت اصلی Split Shaft با PTOهای جانبی در محل نصب آن است. این مجموعه در مسیر گاردان و بین گیربکس اصلی و محور عقب قرار می‌گیرد و از این طریق می‌تواند برای تجهیزات پرمصرفی مانند پمپ اصلی خودرو آتش‌نشانی، پمپ هیدرولیک یا تجهیزات مکانیکی سنگین استفاده شود.

عنوان 3/10T در این صفحه به رده خودرویی مرجع 3 تا 10 تن اشاره دارد و نباید با نسبت تبدیل 3:10 اشتباه گرفته شود.

جدول مشخصات فنی اسپلیت شافت 3/10T

توجه فنی: گشتاور، نسبت‌ها، وزن و فاصله شافت‌های فوق مشخصات مرجع خانواده Split Shaft کلاس 3 تا 10 تن هستند. برای نسبت‌دادن قطعی این اعداد به یک شماره فنی خاص ZF، کد حک‌شده یا پلاک خود مجموعه باید تطبیق داده شود.

اسپلیت شافت 3/10T چگونه توان را تقسیم می‌کند؟

در خودرو معمولی، توان از گیربکس مستقیماً وارد گاردان و سپس دیفرانسیل می‌شود. با اضافه‌شدن Split Shaft، یک مجموعه دنده‌ای بین گیربکس و گاردان قرار می‌گیرد که می‌تواند مسیر انتقال توان را براساس وضعیت کاری تغییر دهد. در حالت حرکت خودرو، توان از مسیر اصلی عبور کرده و به محور محرک می‌رسد. در حالت کار تجهیزات، مجموعه می‌تواند توان را به خروجی مخصوص پمپ یا تجهیز مکانیکی هدایت کند.

به همین دلیل خرید اسپلیت شافت 3/10T بیشتر برای خودروهایی مطرح است که به برداشت توان قابل‌توجه نیاز دارند و PTO جانبی معمولی پاسخگوی ظرفیت موردنیاز نیست.

رده 3 تا 10 تن چه اهمیتی دارد؟

اسپلیت شافت باید با ظرفیت خط انتقال خودرو متناسب باشد. استفاده از یک مجموعه بیش از حد کوچک روی خودرو سنگین می‌تواند شافت‌ها و چرخ‌دنده‌ها را تحت بار غیرمجاز قرار دهد، در حالی که انتخاب مجموعه بسیار بزرگ نیز باعث افزایش وزن، هزینه و پیچیدگی نصب می‌شود.

خانواده مرجع این محصول برای خودروهای 3 تا 10 تن طراحی شده است و از این جهت برای کامیون‌های سبک و متوسط، خودروهای آتش‌نشانی، تانکرها و خودروهای خدماتی کاربرد دارد. در زمان انتخاب باید وزن خودرو تنها یکی از معیارها باشد؛ گشتاور واقعی خروجی گیربکس و توان موردنیاز پمپ اهمیت بیشتری دارند.

ظرفیت گشتاور ورودی 7,845 نیوتن‌متر

گشتاور ورودی مرجع این خانواده حدود 7,845 نیوتن‌متر است. این عدد مربوط به مسیر اصلی انتقال قدرت مجموعه است و نباید با ظرفیت خروجی جانبی پمپ اشتباه گرفته شود. مسیر گاردان باید بتواند گشتاور تولیدشده توسط موتور و تقویت‌شده در گیربکس را به دیفرانسیل منتقل کند، به همین دلیل ظرفیت ورودی Split Shaft معمولاً بسیار بیشتر از گشتاور موردنیاز یک خروجی جانبی است. در مقابل، گشتاور خروجی تجهیز بر اساس نسبت انتخاب‌شده و طراحی مجموعه محدود می‌شود.

گشتاور خروجی و نسبت تبدیل

در خانواده مرجع، چند نسبت قابل ارائه وجود دارد و هر نسبت روی دور و ظرفیت گشتاور خروجی اثر متفاوتی می‌گذارد. برای نمونه، نسبت‌های 1:1.25، 1:1.84، 1:2.00 و 1:3.23 در این کلاس دیده می‌شوند. نسبت بالاتر به معنی افزایش بیشتر دور خروجی است، اما با افزایش دور معمولاً ظرفیت گشتاور قابل انتقال در خروجی کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل نسبت باید بر اساس تجهیز مصرف‌کننده انتخاب شود.

برای یک پمپ آتش‌نشانی که به RPM بالاتر نیاز دارد، ممکن است نسبت افزاینده مناسب باشد؛ اما برای تجهیزی که گشتاور بیشتری نیاز دارد، انتخاب نسبت پایین‌تر می‌تواند منطقی‌تر باشد.

ارتباط نسبت تبدیل با پمپ آتش‌نشانی

پمپ آتش‌نشانی برای ایجاد دبی و فشار طراحی‌شده باید در محدوده دور مشخصی کار کند. اگر Split Shaft دور کمتری از نیاز پمپ ایجاد کند، پمپ به دبی مورد انتظار نمی‌رسد. اگر دور بیش از حد افزایش یابد، خطر کاویتاسیون، افزایش دمای یاتاقان‌ها و کاهش عمر آب‌بندی وجود خواهد داشت. بنابراین قبل از انتخاب نسبت باید سه مشخصه پمپ در دسترس باشند: دور کاری، حداکثر دور مجاز و توان موردنیاز.

انتخاب Split Shaft بر اساس مدل خودرو به‌تنهایی کافی نیست.

پوسته آلمینیومی

در این محصول پوسته از آلمینیوم ساخته شده است. پوسته وظیفه نگهداری شافت‌ها، یاتاقان‌ها و مجموعه چرخ‌دنده‌ها را بر عهده دارد و باید فاصله محورها را تحت بار حفظ کند. آلمینیوم به دلیل سختی مناسب، پایداری ابعادی و قابلیت جذب بخشی از ارتعاشات، متریال متداولی برای پوسته گیربکس‌های واسط است. در این مدل فاصله مرکز شافت‌های مرجع حدود 237.5 میلی‌متر است؛ بنابراین دقت ماشین‌کاری محل یاتاقان‌ها برای حفظ درگیری صحیح دنده‌ها اهمیت زیادی دارد.

شافت و چرخ‌دنده‌های فولادی

در مقابل پوسته، شافت و چرخ‌دنده‌ها مستقیماً گشتاور را منتقل می‌کنند و به همین دلیل از فولاد ساخته می‌شوند. کیفیت واقعی این اجزا فقط به جنس خام وابسته نیست. عملیات حرارتی و سخت‌کاری سطح دندانه تأثیر زیادی بر مقاومت در برابر سایش و خستگی دارد. اگر دنده‌ها سخت‌کاری مناسبی نداشته باشند، تحت بار متناوب ممکن است نشانه‌هایی مانند Pitting، لب‌پرشدگی یا خوردگی سطحی ظاهر شوند.

وزن حدود 42 کیلوگرم

وزن مرجع این کلاس حدود 42 کیلوگرم است. این وزن نسبت به PTOهای معمولی بالاتر است، زیرا Split Shaft شامل پوسته بزرگ‌تر، دو مسیر شافت، چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌های قوی‌تری است. به همین دلیل نصب مجموعه باید روی شاسی و Driveline به‌درستی انجام شود. نباید وزن مجموعه فقط توسط گاردان یا فلنج گیربکس تحمل شود؛ نحوه ساپورت و موقعیت نصب نیز باید مطابق طراحی خودرو باشد.

سیستم فرمان

این خانواده می‌تواند بسته به نسخه از سیستم‌های مختلفی برای تغییر وضعیت انتقال قدرت استفاده کند؛ از جمله فرمان پنوماتیک، مکانیکی یا Vacuum. در خودروهای دارای مدار هوای فشرده، فرمان بادی انتخاب متداولی است. در خودروهای سبک‌تر ممکن است نسخه مکانیکی یا وکیوم استفاده شود. سیستم درگیری باید بتواند مکانیزم را کاملاً در وضعیت انتخاب‌شده قرار دهد. نیمه‌درگیری در Split Shaft می‌تواند به دلیل ظرفیت گشتاور بالای مجموعه آسیب جدی به دنده‌ها وارد کند.

حالت‌های کاری

یکی از ویژگی‌های مهم Split Shaftهای این کلاس، امکان طراحی چند حالت عملکرد است. بسته به Variant، سیستم می‌تواند برای حرکت خودرو همراه با کار تجهیز، کار پمپ در حالت توقف یا کنترل مستقل خروجی‌ها تنظیم شود. در خودروهای آتش‌نشانی، حالت Pump Operation معمولاً زمانی فعال می‌شود که خودرو متوقف است و موتور باید تمام یا بخش قابل‌توجهی از توان خود را در اختیار پمپ قرار دهد. این آرایش با خودروهایی که فقط به یک پمپ کمکی کوچک نیاز دارند متفاوت است.

استفاده در خودرو فاقد PTO گیربکس

یکی از کاربردهای مهم Split Shaft زمانی است که گیربکس اصلی خودرو محل یا ظرفیت PTO مناسبی ندارد. از آنجا که Split Shaft در مسیر گاردان نصب می‌شود، وابستگی کمتری به وجود خروجی مخصوص PTO روی گیربکس دارد.

این ویژگی در طراحی خودروهای ویژه بسیار مفید است؛ به‌خصوص زمانی که شاسی یا گیربکس اصلی برای کاربری آتش‌نشانی طراحی نشده اما بعداً باید پمپ مکانیکی پرتوان روی خودرو نصب شود.

نکات مهم در نصب

نصب Split Shaft با PTO معمولی متفاوت است و نیاز به کنترل دقیق Driveline دارد. مهم‌ترین مواردی که باید پیش از نصب بررسی شوند شامل قطر و نوع فلنج‌ها، طول گاردان، زاویه مفصل‌ها، هم‌محوری شافت‌ها، محل ساپورت مجموعه، جهت خروجی پمپ و فضای موجود روی شاسی هستند.

پس از نصب نیز مجموعه ابتدا در دور پایین بدون بار تست شود. سپس به‌تدریج دور و بار افزایش پیدا کند. لرزش گاردان، صدای دنده، دمای یاتاقان و پوسته و نشتی روغن باید در تست اولیه بررسی شوند.

نکات مهم هنگام خرید اسپلیت شافت 3/10T

هنگام خرید اسپلیت شافت 3/10T از شهر قطعات، بهتر است تنها عبارت «3 تا 10 تن» معیار انتخاب قرار نگیرد. انتخاب صحیح Split Shaft باید براساس مشخصات واقعی سیستم انتقال قدرت خودرو و تجهیزی که قرار است از آن نیرو دریافت کند انجام شود.

پیش از سفارش، موارد زیر به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند:

• مدل موتور و گیربکس خودرو

• حداکثر گشتاور خط انتقال قدرت

• نوع پمپ متصل به مجموعه

• دور کاری موردنیاز پمپ

• توان مصرفی تجهیز جانبی

• نسبت دور موردنیاز

• نوع و ابعاد گاردان

• نوع فلنج‌های ورودی و خروجی

• فضای در دسترس برای نصب مجموعه

در خودروهایی که برای محصولات آتش‌نشانی، پمپ‌های صنعتی یا تجهیزات جانبی آتش‌نشانی سنگین تجهیز می‌شوند، تطبیق ظرفیت Split Shaft با توان و گشتاور موردنیاز اهمیت بیشتری دارد. انتخاب نادرست می‌تواند باعث ایجاد بار اضافی روی سیستم انتقال قدرت، لرزش گاردان یا عملکرد نامناسب پمپ شود.

اگر Split Shaft قبلی روی خودرو موجود است، اطلاعات روی پلاک مشخصات، فاصله مرکز شافت‌ها، قطر و ابعاد فلنج‌ها و مشخصات خروجی‌ها معمولاً برای تطبیق فنی ارزش بیشتری نسبت به شکل ظاهری پوسته دارند.

برای انتخاب دقیق‌تر اسپلیت شافت 3/10T شهر قطعات، بهتر است مشخصات خودرو، پمپ و نمونه قبلی پیش از ثبت سفارش بررسی شوند تا سازگاری مجموعه از نظر نسبت دور، فلنج، گاردان و ظرفیت انتقال گشتاور کنترل شود.