قطع کن گیربکس امیکو که در مستندات فنی با عنوان سیستم Gearbox Neutralizer / Neutral Position Control شناخته می‌شود، یکی از اجزای مهم مدار کنترل گیربکس در خودروهای آمیکو مجهز به PTO است.

وظیفه اصلی این قطعه، قرار دادن بخش کمکی گیربکس در وضعیت خنثی یا Neutral هنگام استفاده از بغل گیربکس است. در این شرایط موتور می‌تواند توان خود را به PTO و پمپ هیدرولیک منتقل کند، در حالی که نیروی محرکه به شافت خروجی اصلی و چرخ‌های خودرو منتقل نمی‌شود.

در دفترچه رسمی آمیکو 2631 نیز برای راه‌اندازی PTO ابتدا قرار دادن گیربکس در شرایط مشخص و سپس فعال‌کردن کلید وضعیت خلاص گیربکس ذکر شده است. پس از آن کلید PTO فعال می‌شود تا سیستم در حالت توقف خودرو توان مکانیکی لازم را در اختیار تجهیز هیدرولیکی قرار دهد.

جدول مشخصات فنی قطع کن گیربکس امیکو

نکته: فشار 7 تا 8 بار مربوط به مدار پنوماتیک Neutral Position در گیربکس‌های FAST سری 12J است. ابعاد، وزن، رزوه و کد فنی خود قطعه «قطع کن» بدون مشاهده محصول یا شماره فنی نباید به‌صورت قطعی درج شود.

قطع کن گیربکس امیکو دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

در سیستم PTO کامیون، هدف این است که موتور بتواند پمپ هیدرولیک را بچرخاند بدون اینکه خودرو حرکت کند. در گیربکس‌های FAST سری 12J، برای این کار فقط قرار دادن دسته‌دنده اصلی در حالت خلاص کافی نیست. بخش Range یا گیربکس کمکی نیز باید در موقعیتی قرار گیرد که انتقال نیرو به خروجی اصلی گیربکس قطع شود. سیستم قطع کن یا خلاص کن با استفاده از فشار هوای فشرده، پیستون بخش کمکی گیربکس را در موقعیت میانی نگه می‌دارد.

در این وضعیت:

موتور → گیربکس → PTO → پمپ هیدرولیک

توان دریافت می‌کند، اما مسیر:

گیربکس → گاردان → دیفرانسیل → چرخ‌ها

درگیر نمی‌شود. این همان حالتی است که در مستندات FAST با عنوان Parking Power Take-Off یا برداشت توان در حالت توقف معرفی شده است.

فشار کاری سیستم قطع کن

در مستندات FAST برای مدار خنثی‌کننده گیربکس، فشار ورودی پورت مخصوص Neutral حدود 0.7 تا 0.8 MPa اعلام شده که برابر با حدود 7 تا 8 bar است. این فشار باعث حرکت پیستون Neutral Position Cylinder و نگه‌داشتن پیستون Range Gear در موقعیت میانی می‌شود. اگر فشار هوا پایین باشد، ممکن است سیستم نتواند گیربکس را به‌طور کامل در حالت خنثی نگه دارد.

ارتباط قطع کن گیربکس با PTO آمیکو

در دفترچه رسمی آمیکو 2631 یورو 5، برای راه‌اندازی بغل گیربکس مراحل مشخصی ذکر شده است. راننده ابتدا کلاچ را می‌گیرد و شرایط دنده را تنظیم می‌کند. سپس کلید وضعیت خلاص گیربکس فعال می‌شود و پس از آن PTO یا محور توان‌دهی در مدار قرار می‌گیرد. این ترتیب اهمیت زیادی دارد. اگر PTO فعال شود اما گیربکس کمکی به‌طور کامل در حالت Neutral قرار نگرفته باشد، ممکن است علاوه بر پمپ هیدرولیک، مسیر انتقال قدرت خودرو نیز تحت بار قرار گیرد. در چنین شرایطی احتمال ضربه به دنده‌ها و سینکرونایزر بخش کمکی افزایش پیدا می‌کند.

گیربکس FAST مورد استفاده در آمیکو

طبق دفترچه رسمی آمیکو 2631 یورو 5، گیربکس این خودرو از نوع FAST B-T200JSD12 است و در جدول ضرایب نیز مدل 12JSD200T ذکر شده است.

مشخصات اصلی گیربکس شامل:

• 12 دنده جلو و 2 دنده عقب
• تعویض دستی
• دنده‌های اصلی سنکرونیزه
• تغییر Range سبک و سنگین با سیستم بادی
• گشتاور ورودی 2000 نیوتن‌متر
• حداکثر دور ورودی 2600 rpm
• ظرفیت روغن حدود 16 لیتر

است.

بنابراین قطع کن گیربکس در این سیستم فقط یک کلید ساده نیست؛ بخشی از یک مدار کنترل پنوماتیک گیربکس و PTO محسوب می‌شود.

علائم خرابی قطع کن گیربکس امیکو

خرابی در مدار قطع کن می‌تواند به چند شکل ظاهر شود. ممکن است با فعال‌کردن PTO، خودرو همچنان تمایل به حرکت داشته باشد یا بغل گیربکس به‌درستی وارد مدار نشود.
در موارد دیگر ممکن است:

• PTO درگیر نشود
• بغل گیربکس زیر بار صدا بدهد
• گیربکس از حالت خلاص خارج شود
• مدار باد نشتی داشته باشد
• عملکرد جک کمپرسی قطع و وصل شود
• هنگام درگیری PTO ضربه ایجاد شود

در این شرایط فقط خود قطع کن نباید تعویض شود. فشار باد، شیر برقی PTO، سیلندر Neutral، شیلنگ‌ها و مکانیزم Range Gear نیز باید بررسی شوند.

تفاوت Neutral Switch و Neutralizer

این دو قطعه نباید با یکدیگر اشتباه شوند. Neutral Switch معمولاً یک سوئیچ الکتریکی است که تشخیص می‌دهد گیربکس در حالت خلاص قرار گرفته یا خیر. در گیربکس‌های FAST این سوئیچ در مجموعه کنترل گیربکس وجود دارد. اما Neutralizer / Neutral Position Cylinder بخشی از سیستم پنوماتیک است که در زمان کار PTO، بخش کمکی گیربکس را عملاً در موقعیت خنثی نگه می‌دارد.

در بازار ممکن است برای هر دو قطعه از اصطلاح‌هایی مانند «خلاص کن» یا «قطع کن» استفاده شود؛ بنابراین هنگام خرید باید شکل و کد قطعه با نمونه قبلی تطبیق داده شود.

نکات مهم هنگام خرید قطع کن گیربکس امیکو

پیش از سفارش قطع‌کن گیربکس آمیکو از شهر قطعات، بهتر است مدل دقیق خودرو و شماره کامل گیربکس مشخص شود. به‌خصوص باید بررسی شود که گیربکس خودرو از خانواده FAST 12JSD است یا مدل دیگری روی خودرو نصب شده است.

همچنین لازم است نوع دقیق قطعه موردنیاز مشخص شود؛ زیرا در سیستم قطع‌کن گیربکس ممکن است منظور کلید برقی داشبورد، شیر پنوماتیک، شیر برقی، سنسور خلاص یا سیلندر خلاص‌کن گیربکس باشد. هرکدام از این قطعات ساختار، محل نصب و وظیفه متفاوتی دارند.

این موضوع در خودروهایی که از محصولات بغل گیربکس یا محصولات پشت گیربکس برای راه‌اندازی PTO و سیستم هیدرولیک استفاده می‌کنند اهمیت بیشتری دارد. اجزای سیستم قطع‌کن گیربکس در فرآیند خلاص‌کردن گیربکس و آماده‌سازی مجموعه برای عملکرد صحیح PTO نقش دارند؛ بنابراین انتخاب قطعه صرفاً براساس عنوان «قطع‌کن گیربکس آمیکو» کافی نیست.

برای انتخاب دقیق‌تر، می‌توانید مدل خودرو، شماره گیربکس، تصویر پلاک گیربکس و تصویر قطعه فعلی را برای کارشناسان شهر قطعات ارسال کنید تا قطعه متناسب با گیربکس، محصولات بغل گیربکس یا محصولات پشت گیربکس مورد استفاده روی خودرو بررسی شود.