پشت گیربکس چهارگوش ZF1 چدن HAR یک PTO تک‌دنده انتهایی برای برداشت توان مکانیکی از گیربکس و انتقال آن به پمپ هیدرولیک است. این محصول با برند HAR ایران عرضه می‌شود و در ساخت آن از پوسته چدنی و اجزای انتقال قدرت فولادی استفاده شده است.

این PTO از نظر ساختار در خانواده ZF1 Rear Single Gear PTO قرار می‌گیرد و با فرمان پنوماتیک یا بادی وارد مدار می‌شود. خروجی چهارگوش ISO امکان اتصال پمپ هیدرولیک سازگار را فراهم می‌کند و در نسخه مرجع، فاصله مراکز پیچ‌ها حدود 80 × 80 میلی‌متر است.

در خانواده مرجع ZF1، سرعت 500 rpm، نسبت تبدیل 1:1 و توان حدود 12 کیلووات ثبت شده است. کاتالوگ‌های خارجی گشتاور را هم‌زمان 23 kgm و 255 Nm درج کرده‌اند، اما از نظر تبدیل واحد و رابطه توان–دور، مقدار نزدیک به 226 تا 230 نیوتن‌متر سازگارتر است. بنابراین در این صفحه از مقدار اصلاح‌شده فنی استفاده شده است.

جدول مشخصات فنی پشت گیربکس چهارگوش ZF1 چدن

توجه فنی: مشخصات عملکردی بالا مربوط به خانواده مرجع ZF1 هستند. برای ثبت مشخصات قطعی نسخه HAR، شماره فنی اختصاصی روی محصول در اولویت است.

ساختار چدنی پشت گیربکس ZF1

در این نسخه، پوسته اصلی از چدن ساخته شده است. چدن برای پوسته PTO مزایایی مانند استحکام مناسب، پایداری ابعادی و مقاومت در برابر بارهای مکانیکی مجموعه دنده و یاتاقان دارد. اما تمام اجزای PTO چدنی نیستند. قطعاتی که مستقیماً نیرو و گشتاور را منتقل می‌کنند، مانند:

شافت، دنده و اجزای درگیری

نیازمند مقاومت کششی و سایشی بیشتری هستند و از فولاد ساخته می‌شوند. به همین دلیل عبارت فنی مناسب برای این محصول پوسته چدنی / اجزای انتقال قدرت فولادی است.

چهارگوش بودن خروجی ZF1

اصطلاح چهارگوش در این محصول به فرم اتصال ISO چهارپیچ اشاره دارد. در نمونه مرجع ZF1، فاصله مرکز پیچ‌ها حدود 80 × 80 میلی‌متر است و چهار سوراخ با قطر تقریبی Ø13 میلی‌متر برای اتصال در نظر گرفته شده‌اند. این ابعاد هنگام انتخاب پمپ اهمیت دارند، اما چهارپیچ بودن به‌تنهایی برای تأیید سازگاری کافی نیست. هزارخار، قطر پایلوت و عمق شافت نیز باید کنترل شوند.

هزارخار DIN 5462

خروجی مرجع این خانواده با استاندارد DIN 5462 – 8×32×36 معرفی شده است. این مشخصه برای اتصال مستقیم پمپ هیدرولیک اهمیت زیادی دارد. شافت یا کوپلینگ پمپ باید دقیقاً با هندسه هزارخار PTO مطابقت داشته باشد. در صورت درگیری ناقص، سطح تماس هزارخار کاهش پیدا کرده و تحت بار امکان خوردگی، لقی و آسیب به شافت وجود دارد.

گشتاور واقعی این ZF1 چقدر است؟

این بخش نیازمند دقت است.

Gemma و Hiposan برای ZF1 استاندارد به‌صورت هم‌زمان این اعداد را درج کرده‌اند:

23 kgm
255 Nm
12 kW
500 rpm
1:1

اما 23 kgm تقریباً 225.6 Nm است، نه 255 Nm. همچنین اگر 12 کیلووات توان در 500 rpm داشته باشیم T = 9550 × 12 ÷ 500 ≈ 229 Nm بنابراین اعداد 12 kW + 500 rpm + حدود 23 kgm با یکدیگر سازگار هستند و گشتاور واقعی مرجع از نظر محاسباتی در محدوده 226 تا 230 Nm قرار می‌گیرد. برای صفحه فنی حرفه‌ای، بهتر است این مقدار استفاده شود تا خطای تبدیل کاتالوگ تکرار نشود.

توان مرجع 12 کیلووات

توان قابل انتقال مرجع این خانواده حدود 12 کیلووات یا 16 اسب بخار است. این ظرفیت باید با پمپ هیدرولیک نصب‌شده روی PTO تطبیق داده شود. پمپ در فشار پایین گشتاور نسبتاً کمی نیاز دارد، اما با افزایش فشار مدار، مقاومت مکانیکی آن نیز افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه ممکن است PTO در حالت بدون بار کاملاً عادی کار کند ولی هنگام رسیدن جک به فشار بالا تحت اضافه‌بار قرار گیرد.

دور خروجی 500 rpm

سرعت مرجع خانواده ZF1 مورد بررسی 500 دور در دقیقه است. دور پمپ مستقیماً روی دبی سیستم هیدرولیک اثر دارد. برای مثال یک پمپ 60 سی‌سی در 500 rpm به‌صورت تئوری 60 × 500 ÷ 1000 = 30 لیتر در دقیقهدبی تولید می‌کند. در عمل به دلیل راندمان حجمی، دبی واقعی کمی کمتر خواهد بود. به همین دلیل هنگام خرید پشت گیربکس چهارگوش ZF1 چدن باید دور PTO با دبی موردنیاز سیستم تطبیق داده شود.

نسبت تبدیل 1:1

نسبت داخلی مرجع این PTO 1:1 است. اما این عدد نباید به این صورت تفسیر شود که دور پمپ همیشه دقیقاً برابر دور موتور خودرو است. مدل گیربکس و نقطه‌ای که PTO از آن توان می‌گیرد نیز در دور نهایی خروجی تأثیر دارند. بنابراین برای محاسبه دقیق دبی پمپ، دور واقعی PTO در شرایط کار خودرو باید ملاک قرار گیرد.

فرمان بادی

درگیری پشت گیربکس چهارگوش ZF1 توسط سیستم پنوماتیک انجام می‌شود. ورودی هوای فرمان در نسخه مرجع: R1/4" است. با ورود فشار هوا، مکانیزم داخلی PTO جابه‌جا شده و دنده درگیر می‌شود. یکی از مهم‌ترین موارد در نگهداری این مدل، اطمینان از درگیری کامل است. اگر فشار هوا پایین باشد یا در شیلنگ و شیر فرمان نشتی وجود داشته باشد، PTO ممکن است نیمه‌درگیر شود.

نیمه‌درگیری می‌تواند باعث:

• تقه هنگام شروع کار
• سائیدگی لبه دنده
• بیرون آمدن PTO از مدار
• افزایش دما
• تولید براده فلزی
• شکست دنده تحت بار

شود.

تفاوت ZF1 چدنی با آلومینیومی

خانواده ZF1 هم در نسخه Cast Body یا چدنی و هم در نسخه Aluminium Body تولید شده است. نسخه چدنی پوسته سنگین‌تر و مقاوم‌تری دارد، در حالی که نسخه آلومینیومی با هدف کاهش وزن مجموعه طراحی می‌شود. این تفاوت لزوماً به معنی متفاوت بودن گشتاور یا نسبت تبدیل نیست؛ چون ZF1های آلومینیومی نیز در چند ظرفیت مختلف تولید شده‌اند. به همین دلیل در زمان سفارش باید علاوه بر متریال پوسته، کد فنی PTO نیز مشخص باشد.

نکات مهم هنگام خرید پشت گیربکس چهارگوش ZF1 چدن

پیش از سفارش PTO گیربکس ZF از شهر قطعات، بهتر است مشخصات فنی گیربکس و قطعه قبلی به‌طور کامل بررسی شوند. در انتخاب محصولات بغل گیربکس و محصولات پشت گیربکس، تطبیق دقیق ابعاد، نوع خروجی و مشخصات عملکردی اهمیت زیادی دارد.

موارد زیر پیش از خرید کنترل شوند:

• مدل کامل گیربکس ZF
• کد PTO قبلی
• چدنی بودن پوسته
• نوع خروجی ISO
• فاصله پیچ‌های 80 × 80
• هزارخار 8×32×36
• نوع فرمان بادی
• جهت دوران خروجی
• حجم پمپ هیدرولیک
• فشار کاری سیستم
• حداکثر دور مجاز پمپ

وجود تفاوت در نوع هزارخار، ابعاد محل نصب، جهت دوران یا مشخصات خروجی می‌تواند باعث شود PTO با گیربکس یا پمپ هیدرولیک سازگاری مناسبی نداشته باشد. به همین دلیل، در محصولات بغل گیربکس و محصولات پشت گیربکس نباید انتخاب قطعه صرفاً براساس ظاهر یا عنوان گیربکس انجام شود.

پس از نصب، PTO ابتدا بدون بار درگیر شود. سپس پمپ هیدرولیک در فشار پایین آزمایش شده و به‌تدریج زیر بار قرار گیرد. در تست اولیه، صدای دنده‌ها، لرزش، دمای پوسته، نشتی روغن و عملکرد سیستم پنوماتیک بررسی شوند.

برای انتخاب دقیق‌تر، می‌توانید مدل و کد گیربکس، کد PTO قبلی و مشخصات پمپ هیدرولیک را در اختیار کارشناسان شهر قطعات قرار دهید تا محصول متناسب با سیستم خودرو بررسی شود.