جک کمپرسی پایین میآید و ناگهان روغن از هواکش یا درپوش مخزن بیرون میزند؛ یا بعد از چند بار بالا و پایین کردن جک، اطراف مخزن کاملاً روغنی میشود. در چنین شرایطی اولین واکنش معمولاً تعویض هواکش است، اما مشکل همیشه از خود هواکش نیست.
علت بیرون زدن روغن هیدرولیک از هواکش مخزن میتواند پر کردن بیش از حد مخزن، کف کردن روغن، ورود هوا به مدار، برگشت سریع یا نامناسب روغن، گرفتگی هواکش یا طراحی نامناسب مخزن باشد.
نکته مهم این است که مخزن هیدرولیک باید علاوه بر روغن، فضای خالی کافی برای تغییر سطح سیال، جدا شدن هوا و برگشت روغن از جک داشته باشد. اگر این فضای خالی از بین برود، روغن ممکن است مسیر هواکش را برای خروج پیدا کند.
هواکش مخزن هیدرولیک چه کاری انجام میدهد؟
سطح روغن داخل مخزن هنگام کار سیستم ثابت نیست. وقتی پمپ روغن را از مخزن به سمت جک میفرستد، سطح روغن پایین میآید و هوا باید وارد مخزن شود. هنگام برگشت روغن نیز سطح بالا میآید و هوای داخل مخزن باید خارج شود.
Breather یا هواکش این تبادل هوا را انجام میدهد و در مدلهای فیلتردار از ورود آلودگی به مخزن جلوگیری میکند. Donaldson توضیح میدهد که هواکش مخزن برای عبور هوای تمیز هنگام تغییر سطح روغن طراحی شده است.
بنابراین هواکش نباید بهعنوان «خروجی روغن» عمل کند. اگر روغن از آن بیرون میآید، باید علت بالا آمدن غیرعادی سطح روغن یا ایجاد کف و فشار داخل مخزن پیدا شود.
۱. مخزن هیدرولیک بیش از حد پر شده است
یکی از سادهترین و در عین حال رایجترین دلایل، پر کردن بیش از حد مخزن هیدرولیک است. در سیستم کمپرسی، بخشی از روغن هنگام بالا رفتن جک از مخزن خارج شده و وارد سیلندر میشود. وقتی جک پایین میآید، این روغن دوباره به مخزن برمیگردد.
اگر روغن زمانی اضافه شده باشد که جک کاملاً بالا بوده است، ممکن است سطح مخزن در آن لحظه طبیعی به نظر برسد؛ اما با پایین آمدن جک حجم روغن برگشتی دیگر فضای کافی در مخزن نداشته باشد.
Parker در راهنمای عیبیابی خود دقیقاً «سرریز مخزن هنگام جمع شدن سیلندر» را با پر شدن بیش از حد مخزن در زمانی که سیلندر باز بوده مرتبط میداند.
سطح روغن را در چه حالتی کنترل کنیم؟
روش دقیق باید مطابق دستور سازنده خودرو و سیستم هیدرولیک باشد؛ اما بهطور کلی نباید بدون توجه به وضعیت جک، مخزن را تا نزدیکی درپوش پر کرد.
سطح صحیح باید با ظرفیت سیستم و وضعیت تعیینشده توسط سازنده کنترل شود.
اگر مشکل دقیقاً پس از اضافه کردن روغن شروع شده است، Overfill یکی از اولین مواردی است که باید بررسی شود.
۲. کف کردن روغن هیدرولیک
گاهی چیزی که از هواکش بیرون میآید فقط روغن مایع نیست؛ روغن پر از حباب شده و حجم آن افزایش پیدا کرده است. کف کردن روغن هیدرولیک باعث میشود حجم ظاهری سیال در مخزن بیشتر شود و کف به سمت بالای مخزن و هواکش حرکت کند.
Parker چند علت مهم برای Foaming معرفی میکند: پایین بودن سطح روغن، روغن نامناسب یا آلوده، نشتی هوا در مسیر مکش، قرار گرفتن خروجی خط برگشت بالاتر از سطح روغن و طراحی نامناسب Baffleهای مخزن.
بنابراین اگر روغنی که از هواکش خارج میشود پر از حباب و حالت شیری یا کفآلود است، فقط سطح روغن را کم نکنید؛ ابتدا باید دلیل ورود هوا پیدا شود.
۳. نشتی هوا در مسیر مکش پمپ
پمپ هیدرولیک در مسیر مکش میتواند از اتصالات شل، شلنگ ترکخورده، اورینگ یا آببندی معیوب هوا بکشد. این نوع نشتی همیشه با خروج روغن همراه نیست؛ زیرا بخش مکش ممکن است تحت فشار منفی باشد و بهجای اینکه روغن بیرون بیاید، هوا وارد سیستم شود.
هوای واردشده با روغن مخلوط میشود و هنگام برگشت به مخزن به شکل حباب و کف ظاهر میشود. Parker نیز نشتی مسیر مکش را از عوامل Aeration و Foaming روغن معرفی میکند.
نشانههای ورود هوا چیست؟
اگر همراه سرریز مخزن، پمپ صدای غیرعادی دارد، جک حرکت ضربهای پیدا کرده یا روغن پر از حباب است، مسیر مکش باید بررسی شود. وجود هوا همچنین میتواند عملکرد سیستم را ضعیف کند؛ زیرا هوا بسیار تراکمپذیرتر از روغن است و باعث میشود سیستم رفتار نرم و اسفنجی پیدا کند.
۴. خط برگشت روغن بالاتر از سطح مخزن قرار دارد
محل ورود روغن برگشتی به مخزن اهمیت زیادی دارد. اگر روغن با سرعت زیاد از بالای سطح روغن به داخل مخزن بریزد، مانند ریختن آب از ارتفاع عمل میکند و هوا را با خود وارد روغن میکند.
Parker توصیه میکند پایینترین قسمت خط برگشت زیر سطح روغن قرار داشته باشد؛ زیرا برگشت روغن بالای سطح یکی از عوامل ایجاد Aeration و Foaming است. Donaldson نیز Diffuserهای خط برگشت را برای کاهش هواگیری روغن، کف، آشفتگی و صدا معرفی میکند و توصیه میکند خروجی آنها زیر سطح روغن و دور از ورودی مکش پمپ قرار گیرد. اگر مشکل بعد از تغییر شلنگ برگشت، تعمیر مخزن یا جابهجایی اتصالات شروع شده است، وضعیت خط برگشت باید حتماً بررسی شود.
۵. حجم مخزن برای دبی سیستم کم است
مخزن باید فرصت کافی برای جدا شدن هوا، آرام شدن روغن و دفع بخشی از حرارت فراهم کند. اگر حجم مخزن نسبت به دبی پمپ بسیار کم باشد، روغن با سرعت زیادی وارد و خارج میشود و فرصت کافی برای آزاد شدن حبابها ندارد. Parker از مخزن بسیار کوچک، سرعت زیاد روغن داخل مخزن و طراحی نامناسب Baffle بهعنوان عواملی نام میبرد که میتوانند Aeration را تشدید کنند.
این مشکل ممکن است بعد از نصب پمپ با دبی بیشتر روی همان مخزن قبلی ظاهر شود. یعنی اگر پمپ را قویتر کردهاید اما مخزن، لوله برگشت و مکش همان سیستم قبلی باقی ماندهاند، باید کل مدار دوباره بررسی شود.
۶. هواکش مخزن گرفته یا ظرفیت آن کم است
هواکش باید بتواند با تغییر سریع سطح روغن، حجم هوای لازم را وارد یا خارج کند. اگر فیلتر هواکش پر از خاک، گل یا روغن شده باشد، تنفس مخزن محدود میشود. Parker گرفتگی Breather را یکی از مواردی میداند که هنگام عیبیابی سیستم و صدای غیرعادی پمپ باید بررسی شود.
هواکش همچنین باید ظرفیت عبور هوای متناسب با سیستم داشته باشد. برای نمونه، Breatherهای صنعتی Parker با ظرفیتهای مختلف جریان هوا تولید میشوند؛ بنابراین هر هواکشی الزاماً برای هر حجم و دبی مخزن مناسب نیست.
اگر مخزن هنگام کار باد میکند یا بعد از باز کردن درپوش صدای خروج فشار شنیده میشود، هواکش و مسیر تنفس مخزن باید بررسی شوند.
۷. برگشت ناگهانی حجم زیاد روغن از جک
هنگام پایین آمدن اتاق کمپرسی، حجم قابلتوجهی روغن میتواند در زمان کوتاهی به مخزن برگردد. در برخی سیلندرهای تلسکوپی دوطرفه، جریان خروجی در زمان جمع شدن حتی میتواند چند برابر جریان ورودی باشد؛ Parker این پدیده را Flow Multiplication مینامد.
در کمپرسیهای مختلف طراحی مدار متفاوت است، اما اصل مهم باقی میماند: خط برگشت، شیر و مخزن باید ظرفیت جریان برگشتی سیستم را داشته باشند. اگر مسیر برگشت کوچک، محدود یا نامناسب باشد، روغن ممکن است با آشفتگی زیادی وارد مخزن شود و کف و سرریز ایجاد کند.
۸. داغ شدن بیش از حد روغن
افزایش دمای روغن میتواند عملکرد سیستم را بدتر کرده و مشکلات موجود مانند کف، نشت و کاهش ویسکوزیته را تشدید کند. Parker اشاره میکند روغنی که مدت زیادی بیش از حد داغ کار کرده باشد معمولاً تیرهتر، رقیقتر و دارای بوی سوختگی میشود. در سیستمهای Dump نیز باقی ماندن PTO در حالت درگیر و گردش طولانی روغن میتواند حرارت زیادی ایجاد کند و به پمپ آسیب بزند. Muncie این مورد را یکی از خرابیهای شناختهشده Dump Pump معرفی میکند.
اگر سرریز همراه با دمای غیرعادی مخزن و پمپ است، علت داغ شدن سیستم باید جداگانه بررسی شود.
چگونه علت بیرون زدن روغن از هواکش را پیدا کنیم؟
ابتدا سطح روغن را بررسی کنید
مشخص کنید مشکل بعد از اضافه کردن روغن شروع شده یا خیر. وضعیت جک هنگام پر کردن مخزن نیز اهمیت دارد.
ظاهر روغن را ببینید
اگر روغن شفاف است و فقط هنگام پایین آمدن جک سرریز میکند، Overfill یا ظرفیت ناکافی مخزن محتملتر است.
اگر روغن کفآلود و پر از حباب است، به سراغ Aeration، نشتی مکش و خط برگشت بروید.
هواکش را بررسی کنید
فیلتر هواکش نباید با خاک یا روغن مسدود شده باشد و باید برای ظرفیت سیستم مناسب باشد.
مسیر برگشت را کنترل کنید
خروجی خط برگشت، قطر شلنگ، گرفتگی فیلتر و محل ورود روغن به مخزن بررسی شوند.
سیستم را بعد از تعمیر هواگیری کنید
پس از تعویض روغن یا باز شدن خطوط، ممکن است هوا داخل مدار باقی بماند. Parker توصیه میکند بعد از باز شدن سیستم، مدار در فشار پایین و بدون بار هواگیری شود و پس از آن سطح روغن دوباره کنترل شود.
آیا میتوان مشکل را با سوراخ کردن هواکش حل کرد؟
خیر. اگر روغن از هواکش بیرون میزند، بزرگ کردن یا سوراخ کردن درپوش بدون پیدا کردن علت اصلی راهحل مناسبی نیست.
هواکش وظیفه دارد هوای ورودی و خروجی مخزن را کنترل و در بسیاری از مدلها فیلتر کند. باز کردن مستقیم مخزن به محیط میتواند ورود گردوغبار و رطوبت را افزایش دهد. Donaldson نیز Breather را یکی از اجزای اصلی جلوگیری از ورود آلودگی و رطوبت به مخزن معرفی میکند.
جمعبندی
مهمترین علت بیرون زدن روغن هیدرولیک از هواکش مخزن شامل پر کردن بیش از حد مخزن، کف کردن روغن، ورود هوا از مسیر مکش، برگشت نامناسب روغن، کوچک بودن مخزن، گرفتگی هواکش و جریان برگشتی زیاد است.
اگر مشکل فقط هنگام پایین آمدن جک ایجاد میشود، ابتدا سطح روغن و ظرفیت مخزن بررسی شود. اگر روغن کفآلود است، باید نشتی مکش، خط برگشت و وضعیت هوا در سیستم بررسی شوند.
تعویض هواکش بدون پیدا کردن علت اصلی ممکن است مشکل را موقتاً پنهان کند، اما ایراد سیستم باقی میماند. برای آشنایی با پمپ، مخزن، جک، شیر و مسیرهای رفتوبرگشت روغن، مقاله سیستم هیدرولیک کمپرسی را مطالعه کنید.
سؤالات متداول
چرا هنگام پایین آمدن جک روغن از مخزن بیرون میزند؟
یکی از دلایل رایج، پر بودن بیش از حد مخزن است. با جمع شدن جک، روغن به مخزن برمیگردد و اگر فضای کافی وجود نداشته باشد، سرریز میکند.
چرا روغن هیدرولیک داخل مخزن کف میکند؟
ورود هوا از مسیر مکش، برگشت روغن بالاتر از سطح مخزن، روغن نامناسب و طراحی نامناسب مخزن از دلایل احتمالی هستند.
آیا هواکش گرفته باعث مشکل میشود؟
بله. گرفتگی هواکش میتواند تبادل هوا هنگام تغییر سطح روغن را محدود کند.
چرا بعد از تعویض پمپ روغن از هواکش بیرون میزند؟
اگر پمپ جدید دبی بیشتری داشته باشد، مخزن و خطوط رفتوبرگشت قبلی ممکن است برای جریان جدید مناسب نباشند. همچنین مسیر مکش و برگشت باید بررسی شود.
آیا روغن کفآلود برای پمپ ضرر دارد؟
بله. هوای آزاد در روغن میتواند راندمان سیستم را کاهش دهد، صدا ایجاد کند و روانکاری پمپ را مختل کند.
